SOS Fshatrat e Fëmijëve u bën thirrje qeverive dhe komuniteteve të përmbushin përgjegjësitë e tyre ndaj fëmijëve pa kujdes prindëror ose në rrezik ta humbasin atë.
Ne advokojmë për:
• Të drejtën e çdo fëmije për t’u rritur në familje.
• Parandalimin e ndarjes së fëmijëve nga familjet e tyre për shkak të varfërisë ose vështirësive sociale.
• Mbrojtjen e fëmijëve nga dhuna, abuzimi dhe neglizhenca.
• Përmirësimin e shërbimeve sociale, arsimore dhe shëndetësore për fëmijët dhe familjet.
• Pjesëmarrjen e fëmijëve dhe të rinjve në vendimmarrje, duke dëgjuar zërin dhe nevojat e tyre.
• Përfshirjen sociale dhe barazinë e mundësive për të gjithë fëmijët, pa diskriminim.
Qëllimi i fushatës “Une Vlej” ishte zgjatja e moshës së largimit nga kujdesi alternativ nga 14 në 18 vjeç për fëmijët pa kujdes prindëror në institucionet publike. Deri në vitin 2014, të rinjtë largoheshin nga kujdesi rezidencial në moshën 14-vjeçare. “Une Vlej” ishte fushata e parë e avokimit e zbatuar nga SOS Fshatrat e Fëmijëve Shqipëri, e cila solli përmirësime në politikat dhe praktikat ekzistuese duke ndikuar te politikëbërësit për të ndryshuar dhe rritur moshën e largimit nga kujdesi në 18 vjeç. Si rezultat, të rinjtë e grupmoshës 14–18 vjeç mbrohen nga politika dhe praktika të përshtatshme kujdesi.
Projekte të tjera të IPD-së që mbështetën fushatën “Une Vlej”:
• “Peer Research”, financuar nga Komisioni Evropian, zbatuar gjatë viteve 2011–2012.
• “Improving Life Skills”, financuar nga programi "Te rinjt në Veprim" i Komisionit Evropian në Bruksel, zbatuar në vitin 2013.
Qëllimi i fushatës "Kujdesu për mua” ishte të kontribuonte në zhvillimin e formave të ndryshme të kujdesit me bazë familjare dhe të shërbimeve profesionale të kujdestarisë familjare (foster care), në interesin më të lartë të fëmijëve në kujdes, si pjesë e reformës së kujdesit për fëmijët në vend. Përmes fushatës “Kujdesu për mua”, palët e interesit dhe bartësit e detyrimeve u informuan në mënyrë të përshtatshme dhe rritën njohuritë e tyre mbi çështjet që lidhen me kujdesin cilësor në interesin më të lartë të fëmijëve pa kujdes prindëror. Me mbështetjen e politikave përkatëse, u krijuan dhe u pilotuan në vend përvoja pozitive të kujdestarisë familjare (foster care).
Projekte të tjera të IPD-së që mbështetën fushatën “Kujdesu për mua”:
• “Youth Voice in UN Days”, projekte njëvjeçar në bashkëpunim me rrjetin “Youth Voice”, i mbështetur nga UNFPA, zbatuar gjatë viteve 2014–2017.
• Vazhdimi i fushatës “Kujdesu për mua” përmes projektit trevjeçar “CSOs for Foster Care”, financuar nga Delegacioni i Bashkimit Evropian në Shqipëri, zbatuar gjatë viteve 2018–2021.
Qëllimi i fushatës “Advoko Tani” ishte të kontribuonte në ndryshimin e Ligjit “Për Statusin e Jetimit”, me synim ofrimin e shërbimeve cilësore për të rinjtë dhe të shërbimeve pas përfundimit të kujdesit (after care), që lidhen me strehimin, kujdesin shëndetësor, mbështetjen psikosociale, arsimin dhe punësueshmërinë. Dy shtyllat kryesore të fushatës ishin ofrimi i shërbimeve pas përfundimit të kujdesit për të rinjtë dhe lobimi për politika dhe procedura të riintegrimit për fëmijët dhe të rinjtë në kujdes alternativ.
Fushata rriti kapacitetet e të rinjve dhe i përfshiu ata në advokimin për të drejtat e tyre. Palët e interesit, organizatat e shoqërisë civile dhe bartësit e detyrimeve rritën njohuritë dhe bashkëpunimin për të mbështetur tematikën e avokimit të fushatës, si dhe zhvillimin e shërbimeve pas përfundimit të kujdesit dhe të shërbimeve cilësore për të rinjtë, përmes ndryshimeve në politika dhe legjislacion.
Projekte të tjera të IPD-së që mbështetën fushatën “Advoko Tani”:
• “Now What? Empowerment of Young People Leaving Care”, financuar nga programi Erasmus+ i Komisionit Evropian në Bruksel, zbatuar gjatë viteve 2018–2019.
• “Power for Youth, Leaving Care”, financuar nga programi Erasmus+, zbatuar gjatë viteve 2020–2022. kujdesin alternativ.
Fushata ka rritur kapacitetet e të rinjve dhe i ka përfshirë ata në avokimin për të drejtat e tyre. Palët interesante, OJQ-të, dhe përgjegjësit për detyrën kanë rritur njohuritë dhe bashkëpunimin për mbështetje në temën e avokatisë së fushatës, shërbimeve pas kujdesit dhe shërbimeve cilësore për të rinjtë, përmes ndryshimeve në politika e ligje.
Projekte të tjera të IPD që mbështetën fushatën "Advokaci Tani":
Në vitin 1999 u vendosa në SOS Fshati i Fëmijëve Tiranë pasi familja ime u nda. Isha e frikësuar, e hutuar, por edhe pak kurioze. “Cfarë është ky vend?” mendova. “Mirë se erdhe në familje”, ishte fraza e parë që më tha nëna SOS. Mësova shpejt se quhet familje për një arsye. Personi më i rëndësishëm për ne në të ishte nëna. Përpjekjet e saj për t’u kujdesur për ne e bënin atë më të rëndësishmen në sytë tanë. Edhe pse nuk ishim vëllezër e motra nga gjaku, u bëmë më shumë se kaq. Ndonëse isha vetëm 10 vjeç, jeta ime në SOS Fshatin e Fëmijëve Tiranë u ndje si një fillim i ri. Mësova të jetoj ngrohtësisht me njerëz që nuk i njihja apo prisja t’i takoja gjatë jetës sime.
Ndërsa maturohemi, kuptojmë se lumturia mund të gjendet edhe në mes të historive të trishta. Gjatë kohës sime në fshat, kam krijuar një vlerësim të ri për dashurinë që vjen nga të pasurit vëllezër e motra. Sara* dhe Ani* u bënë motrat e mia të familjes dhe së bashku ne ndamë të gjitha problemet dhe aspiratat tona. Luajtëm, qeshëm, madje derdhëm edhe lot bashkë. Dorë për dore, ne u rritëm përkrah njëri-tjetrës dhe krijuam kujtime të panumërta. E në fund të fundit a nuk është kjo cka përfaqëson një moter, dashuri dhe të plot kujtime fëmijërie sëbashku.
Në fshat zbulova dashurinë për sportin dhe aspirova të bëhesha versioni më i mirë i vetes. Me punë te palodhur dhe mbështetjen e atyre që besuan tek unë, ia dola. Unë arrita të diplomohem në Universitetin e Sporteve. Sot, jam krenare jo vetëm për arritjet e mia, por edhe për lumturinë që i solla familjes dhe mbështetësve të mi.
Jeta ime ka qenë një udhëtim i veçantë. Unë kam pasur rastin të rritem në një mjedis të ndryshëm nga shumica e moshatarëve të mi, por në një mënyrë shumë të bukur.
Si nënë e dy fëmijëve, tani e kuptoj rëndësinë e dashurisë, strehimit dhe familjes. Sot, mund ta kuptoj se sa shumë përmbushje shpirtërore kam marrë aty ku jam rritur.
Ndonjëherë më duket sikur jam pjesë e një historie të shkruar në një libër ku vetëm imagjinata ime mund t’i japë jetë fjalëve. Motra ime Sara* më thotë se jam shumë poetike, por mua më pëlqen. Unë dua ta shoh jetën në këtë mënyrë, të hapur për të pranuar surprizat e ardhshme që mund të më sjellë jeta.
*Keni parasysh se për arsye të privatësisë dhe mbrojtjes së fëmijëve, ne kemi ndryshuar emrat origjinalë të fëmijëve.”
Gjatë një seance trajnimi pas një viti mbështetjeje, Fredi tha:
“Unë nuk pi alkool, nuk pi duhan, punoj shumë, e dua familjen time dhe kujdesem për fëmijët, gruan dhe nënën time. Të gjithë përballemi me sfida në periudha të ndryshme të jetës, por disa sfida qëllojnë të jenë më të vështira se ca të tjera. Situata ime më ka mësuar se duhet të jemi më pak gjykues dhe më shumë mbështetës ndaj atyre që po kalojnë periudha të vështira. Përmes përvojave të mia, kam kuptuar se edhe veprimet e thjeshta të mirësisë mund të kenë një ndikim të rëndësishëm tek ata që po përballen me sfida të ndryshme në jetën e tyre.”
Ne në SOS Fshatrat e Fëmijëve punojmë së bashku me partnerë, donatorë, komunitete, bashki lokale t’u mundësojmë fëmijëve të rriten me ato mardhwnie që u nevojiten për t’u zhvilluar dhe për t’u bërë vetja e tyre më e fortë. Ne u mundësojmë familjeve të gjejnë mënyra më të mira për të qenë pranë njëri-tjetrit.
*Keni parasysh se për arsye të privatësisë dhe mbrojtjes së fëmijëve, ne kemi ndryshuar emrat origjinalë të fëmijëve.”